notariat

Niniejsza strona poświęcona jest informacjom o prawnikach, w szczególności wykonujących zawód notariusza.

 

Notariat

Ogólnie o notariacie
Notariusze skupieni są w 11 izbach notarialnych.  Organem reprezentującym notariuszy na szczeblu centralnym jest Krajowa Rada Notarialna.
Izbę notarialną tworzą notariusze prowadzący kancelarię w obrębie sądu apelacyjnego. Wszyscy notariusze w Toruniu należą w związku z tym do Izby Notarialnej w w Gdańsku z siedzibą w Sopocie.
Obecnie w całej Polsce zawodowo pracuje ponad 2.300 notariuszy, z czego 18 notariuszy posiada biura notarialne w Toruniu.

 

Funkcje i zadania notariatu
Notariat to obecnie organ strzegący bezpieczeństwa obrotu prawnego i jego zgodności z obowiązującym prawem. Reprezentantem notariatu jest notariusz - osoba zaufania publicznego powołana do dokonywania czynności, którym strony powinny lub pragną nadać formę notarialną. W obecnym stanie prawnym czynności notarialne dokonywane przez notariuszy mają charakter dokumentu urzędowego.
Do podstawowych czynności notarialnych zalicza się: sporządzanie aktów notarialnych, sporządzanie aktów poświadczenia dziedziczenia, sporządzanie poświadczeń, spisywanie protokołów, uwierzytelnianie dokumentów, sporządzanie protestów weksli i czeków, przyjmowanie oświadczeń o przyjęciu lub zrzeczeniu się spadku, przyjmowanie różnego rodzaju depozytów.
Szczegółowo zadania notariusza określone są w ustawie z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 369).

 

Powoływanie notariuszy
Notariusze są powoływani przez Ministra Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej.
Warunki konieczne do tego, aby zostać notariuszem to przede wszystkim: posiadanie polskiego obywatelstwa i korzystanie w pełni z praw cywilnych i obywatelskich, nienaganna opinia, ukończenie wyższych studiów prawniczych w Polsce i uzyskanie tytułu magistra lub ukończenie studiów za granicą, pod warunkiem ich uznania w Polsce, odbycie aplikacji notarialnej, złożenie egzaminu notarialnego, praca w charakterze asesora notarialnego co najmniej 3 lata, ukończenie 26 lat. Wymagania te nie dotyczą: profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych, sędziów, prokuratorów, adwokatów i radców prawnych, którzy wykonywali ten zawód co najmniej 3 lata.
Dokonane przez notariusza czynności notarialne są traktowane jako dokumenty urzędowe.  Za prawidłowość wykonanych czynności notarialnych, a także staranność wykonywania innych działań, notariusze ponoszą odpowiedzialność o charakterze cywilnym, karnym i dyscyplinarnym.
Nadzór nad notariuszami sprawuje samorząd notarialny. Przynależność notariuszy do izb notarialnych jest obowiązkowa. Nadzór nad samorządem notarialnym, a także bezpośrednio nad notariuszami, sprawuje również Minister Sprawiedliwości.

 

Forma działania notariuszy
Notariusze prowadzą  kancelarię. W tym zakresie traktowani są jako przedsiębiorcy. Nie są utrzymywani przez Państwo i odprowadzają świadczenia tak jak pozostałe osoby prowadzące działalność gospodarczą. Notariusze mogą prowadzić wspólnie jedną kancelarię w formie spółki cywilnej lub spółki partnerskiej. Jednocześnie Państwo nakłada na notariuszy obowiązki, podczas wykonywania których działają jako funkcjonariusze publiczni.

 

Przydatne linki

 

Zawody prawnicze w Polsce
Wśród kilkunastu zawodów prawniczych w Polsce można wyróżnić tzw. wolne zawody, które są najczęściej wykonywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, indywidualnych umów o pracę oraz w ramach umów zlecenia oraz zawody prawnicze wykonywane na podstawie powołania. Do pierwszej grupy osób wykonujących wolne zawody zaliczyć można adwokatów, notariuszy a także doradców podatkowych. W drugiej grupie znajdują się przede wszystkim sędziowie, referendarze sądowi i prokuratorzy oraz notariusze.
Właściwie wszystkie zawody prawnicze są zawodami zaufania publicznego i z tego względu ich działalność wymaga stosownych regulacji, które w ostatnim czasie są w odbiorze społecznym są postrzegane jako przejaw ich zamknięcia. Z tego względu pojawiają się projekty różnie rozumianego "otwarcia zawodów".
Klasyczne zawody prawnicze takiej jak adwokat wymagają obudowy prawnej, która zapewnia osobom wykonującym te zawody niezależność od władzy państwowej, ponieważ zostały powołane właśnie w tym celu, aby chronić interesy społeczeństwa. Ochrona tych interesów dla swojej efektywności wymaga, aby przedstawiciele palestry nie byli narażenia na działania ze strony władzy w wypadku gdy obrona interesu jednostki pozostaje w sprzeczności z interesem np. władzy wykonawczej. Likwidacja regulacji dotyczących wykonywania tychże zawodów spowoduje utratę możliwości ich właściwego wykonywania, a w rezultacie utratę zaufania społecznego, co zdaniem niektórych jest celem zmian legislacyjnych dotyczących zawodów prawniczych.
Adwokaci i radcy prawni wykonują działalność, która obejmuje przede wszystkim pomoc prawną dla osób i podmiotów gospodarczych. W ramach wykonywanych obowiązków adwokaci nie są urzędnikami państwowymi. W świetle prawa są wyłącznie przedsiębiorcami prowadzącymi kancelarie adwokackie, współtworzą kancelarie prawne będące spółkami lub są zatrudniani przez kancelarie prawne. W swojej pracy adwokaci reprezentują klientów przed sądami oraz zajmują się doradztwem prawnym pozasądowym. Praca adwokatów objęta jest tajemnicą zawodową oraz regulacjami tworzonymi przez samorząd adwokacki, które dają klientom korzystającym z pomocy prawnej adwokatów gwarancję właściwego reprezentowania ich interesów.
Oczywiście poza klasycznymi zawodami prawniczymi takimi jak adwokat, sędzia i prokurator, występują także inne, coraz popularniejsze zawody takie jak syndyk, kurator sądowy, mediator, rzecznik patentowy, doradca podatkowy.

 

Prawnicy w Toruniu
Obecnie w Toruniu czynnie zawód wykonuję 97 adwokatów oraz około dwustu radców prawnych. Ich liczba wzrasta o kilkanaście procent rocznie. W Toruniu kancelarię prowadzi także 11 komorników sądowych i 18 notariuszy.
W związku z powyższym statystycznie jeden prawnik świadczący pomoc prawną przypada na mniej niż tysiąc mieszkańców co już w chwili obecnej daje wynik porównywalny ze średnią europejską. Statystyka nie uwzględnia jednak stopnia zamożności społeczeństwa ani świadomości społecznej dotyczącej prawa. W Polsce odsetek mieszkańców korzystających z usług prawniczych jest znacznie niższy niż w krajach „starej” Unii, a w dużej części pomoc prawna w Polsce jest finansowana z podatków. W Polsce mamy też do czynienia z brakiem ugruntowanej praktyki zawierania umów polisy ochrony prawnej z towarzystwami ubezpieczeniowymi, której ciężar przerzucany jest na budżet Państwa, który finansuje pracę urzędników i pomoc prawną udzielaną przez adwokatów i radców prawnych. Także podmioty gospodarcze z segmentu małych i średnich przedsiębiorstw w bardzo ograniczonym zakresie korzystają z doradztwa w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

 

 

Wszelkie prawa zastrzeżone – Toruń 2012